Leyl Suresi Meali ve Tefsiri

Kararıp ortalığı bürüdüğü andaki geceye edilen yeminle açılan sure adını da buradan alır: Leyl, gece demektir. Mekke döneminde inen sure 21 ayettir ve nüzul sıralamasında dokuzuncu sırada, erken bir noktada yer alır.

Açılıştaki üç yemin bir karşıtlık dizisi kurar: örten gece ile aydınlanan gündüz, erkek ile dişi. Bu ikilikler, surenin asıl önermesine zemin hazırlar; insanların çabalarının birbirinden farklı olduğu söylenir ve metin bu farkı iki yola ayırır. Bir yanda veren, sakınan ve en güzel olanı doğrulayan kimse vardır; onun için kolaylık kolaylaştırılır. Öte yanda cimrilik eden, kendini yeterli gören ve aynı şeyi yalanlayan kimse vardır; onun için de zorluk kolaylaştırılır. Gönüllü verme, hidayet ve dalâlet başlıklarının surede birlikte öne çıkması bu iki kollu yapıdan kaynaklanır: harcama biçimi, bir iç yönelişin dışa vuran işareti olarak sunulur.

Metnin ikinci yarısı bu iki yolun sonucunu anlatır. Malın, ateşe yuvarlanan kimseye fayda vermeyeceği belirtilir; yol göstermenin Allah'a ait olduğu, dünyanın da ahiretin de O'na ait bulunduğu söylenir. Sonda ise arınmak için malını veren, bunu kimseden gördüğü bir iyiliğin karşılığı olarak değil yalnızca Rabbinin rızası için yapan kişinin hoşnut olacağı bildirilir. Ayetler çok kısa, hepsi aynı kafiyeyle bağlanmış ve simetrik biçimde eşleştirilmiştir; sure baştan sona ritmini bu ikili dizilişten alır.