Kadir Suresi 1. Ayet· 97:1

Meal ihtilafı: 6% — mealler ne kadar farklı okumuş. ihtilaf haritası

TEFSİR · El-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Tefsir Merkezi)

Biz Kur'an'ı, Ramazan ayının Kadir Gecesi'nde Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e indirmeye başladığımız gibi, bir bütün olarak Dünya semasına indirdik.

TEFSİR · Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân (Abdurrahman es-Sa'dî)

1- Şüphesiz Biz o (Kur'ân’ı) Kadir gecesinde indirdik. 2- Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bilebilirsin ki? 3- Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. 4- O gece melekler ve Ruh/Cebrail, Rablerinin izni ile her bir iş için inerler. 5- O gece, fecir doğuncaya kadar bir esenliktir. (Mekke’de inmiştir. 5 âyettir) Rahmân ve Rahîm Allah’ın adı ile. 1. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’in faziletini ve kıymetinin yüceliğini açıklayarak şöyle buyurmaktadır:“Şüphesiz Biz o (Kur'ân’ı) Kadir gecesinde indirdik.” Bir başka ayette de şöyle buyrulmaktadır: “Şüphesiz biz onu mübarek bir gecede indirdik.”(ed-Duhan, 44/3) Çünkü Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’i Ramazan ayında, Kadir gecesinde indirmeye başlamıştır. Yüce Allah, bu gecede kullara, kulların şükretme imkânını bulmaktan âciz oldukları pek geniş bir rahmetini ihsan etmiştir. Bu geceye Kadir gecesi denilmesinin sebebi, kadrinin ve kıymetinin büyüklüğü, Allah nezdindeki faziletinin yüksekliğidir. Ayrıca Allah, bu gecede yıl boyunca gerçekleşecek olan ecelleri, rızıkları ve diğer ilahi takdirleri belirler. 2. Daha sonra Yüce Allah bu gecenin şanını, büyüklüğünü ve kadrinin yüceliğini belirterek:“Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bilebilirsin ki?” buyurmaktadır. Yani onun şanı pek yücedir. O oldukça önemi büyük bir gecedir. 3. “Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır.” Fazileti itibari ile bin aya denktir. Bu gecede yapılan bir amel, böyle bir gecenin bulunmadığı bin aydaki amelden daha üstündür, hayırlıdır. Bu ise akılları hayrete ve dehşete düşüren işlerden birisidir. Çünkü Yüce Allah, güç ve takati çok cılız olan bu ümmete böyle bir gece ile lütufta bulunmuştur. Bu gecede gerçekleşecek bir amel, bin aylık bir gecedeki amele denk hatta daha üstün ve değerlidir. Bu ise yaklaşık seksen küsûr gibi oldukça uzun ömür yaşayan bir insan ömrüne denktir. 4. “O gece melekler ve Ruh/Cebrail, Rablerinin izni ile her bir iş için inerler.” Bu gece melekler çokça iner. 5. “O gece, fecir doğuncaya kadar bir esenliktir” her türlü âfetten ve kötülükten uzaktır. Bu da onun hayrının çokluğundan kaynaklanmaktadır. Yani bu gecenin başlangıcı olan güneşin batışından itibaren son vakti olan fecre kadar bu böyle sürer. Bu gecenin fazileti, bu gecenin Ramazan ayında ve bu ayın da son on gününde, özellikle de tek gecelerde olduğu ve Kıyamet gününe kadar da her yıl bu gecenin baki kalacağına dair pek çok hadis-i şerif vârid olmuştur. Bundan dolayı Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Ramazan ayının son on gününde Kadir gecesine denk düşer ümidi ile itikâfa çekilir ve çokça ibadette bulunurdu. Kadir Sûresi’nin tefsiri burada sona ermektedir. ***

TEFSİR · Kur'an Yolu Tefsiri (Diyanet İşleri)

Kadr kelimesi sözlükte “güç, hüküm, değer, şeref” gibi anlamlara gelir. Özellikle Kur’an’ın bu gecede indirilmesinin geceyi şereflendirdiğini ve kadrini yücelttiğini ifade etmek üzere ona bu isim verilmiştir. Bu sûre inmeden önce gecenin böyle bir ismi yoktu. Duhân sûresinde, “Biz onu mübarek bir gecede indirdik” (44/3) buyurularak bu gecenin bereketli, hayırlı, uğurlu, önemli ve kutsal bir gece olduğu açıkça ifade edilmiştir. Sûrenin ilk âyetinde Kur’an’ın bu gecede, Bakara sûresinde de (2/185) ramazan ayında indirildiği belirtilmiştir. Buna göre Kadir gecesinin ramazan ayı içerisinde olduğu açıktır; ramazanın hangi gecesine denk geldiği konusunda farklı görüşler vardır. Bununla birlikte, Buhârî ve Müslim’in kaydettiği, Hz. Âişe’ye isnad edilen, Alak sûresinde naklettimiz bir hadiste Hz. Peygamber’e ilk vahyin Ramazan’ın 27. gecesinde geldiği bildirilmiş; bu sebeple Kadir gecesinin Ramazan’ın 27. gecesi olduğu yönünde genel bir kanaat oluşmuştur. Bazı rivayetlere göre Kur’an bu ayın son on günü içinde inmeye başlamıştır (Kurtubî, XVI, 124). Kadir gecesinin kesin olarak bildirilmemesi, insanların o gecede kazanacakları sevaplara güvenip diğer zamanlarda kulluk görevlerini ihmal etmelerini önlemek gibi bazı sebep ve hikmetlerle açıklanmıştır. Müfessirler, “Biz onu Kadir gecesinde indirdik” diye çevirdiğimiz 1. âyetteki “o” zamiriyle Kur’an’ın kastedildiği konusunda ittifak etmişlerdir (bk. Taberî, XXX, 166; Râzî, XXXII, 27; Şevkânî, V, 554). Kur’an’ın, zamirle anlaşılacak derecede apaçık bilinen, tanınan, şanı yüce bir kitap olduğunu göstermek için adının açıkça anılmadığı belirtilir. “Biz onu indirdik” ifadesinden, “tamamını indirdik” veya “indirmeye başladık” mânaları anlaşılabilir. Âlimlerin çoğu, âyette “peyderpey indirdik” anlamındaki nezzelnâ yerine “indirdik” anlamındaki enzelnâ fiilinin kullanılmasını gerekçe göstererek burada Kur’an’ın tamamının ulûhiyyet makamından dünya semasına indirilmesinin söz konusu edildiğini ileri sürmüşlerdir. Bazı âlimler ise bu âyetle doğrudan Hz. Peygamber’e gelen Alak sûresinin ilk âyetlerinin kastedildiği kanaatindedirler. Her iki yoruma göre de söz konusu zaman diliminin Kur’an-ı Kerîm’in indirilişine sahne olduğu ve bu olayla büyük bir değer kazandığı için bu sûrede ona “leyletü’l-Kadr” denilmiştir (M. Sait Özervarlı, “Kadr Sûresi”, DİA, XXIV, 140-141). “Bilir misin nedir Kadir gecesi?” meâlindeki 2. âyete cevap veren sonraki âyetlerde onun tarihinin açıklanması yerine bu gecenin önemi, insanlar için hayır ve bereketi üzerinde durulmuştur. Duhân sûresinde de Kur’an’ın “mübarek bir gecede” indirildiği belirtilerek hüküm ve hikmet içeren bütün işlerin bu gecede ayrıldığı, belirlendiği ifade edilir (Duhân 44/3-4). Müfessirlerin bir kısmı, Kadir gecesinin bin aydan hayırlı olduğunu bildiren 3. âyeti hakiki mânasında anlayarak bu gecede yapılan ibadet ve hayırların, içinde Kadir gecesinin bulunmadığı bin ayda yapılanlardan daha çok sevap getireceğini belirtirler. Başka bir yoruma göre buradaki bin sayısı çokluktan kinayedir. Nitekim birçok dilde olduğu gibi Arapça’da da bin sayısı büyük çoklukları anlatmak için kullanılmaktadır. Şu halde bu âyette Kadir gecesinde yapılan ibadet ve iyiliklerin diğer bütün zamanlarda yapılanlardan daha çok sevap getireceği ifade edilmiş olmaktadır (Şevkânî, V, 555; İbn Âşûr, XXX, 459).