Duhân Suresi Meali ve Tefsiri

İlk ölümden sonra hiçbir şeyin olmadığını söyleyenlerin itirazı, bu surenin döndüğü eksendir. Mekke döneminde inen sure 59 ayettir ve nüzul sıralamasında 64. sıradadır. Adı duman demektir; insanları saracak apaçık bir dumandan söz eden ayetlerden alınmıştır.

Metin, kitabın mübarek bir gecede indirildiğini ve bu inişin bir uyarı olduğunu bildirerek açılır. Buradan itibaren iki eksen kurulur. Birincisi, dirilmeyi şüpheyle karşılayanların tavrıdır; itirazları alaya varan bir tutumla birlikte aktarılır ve karşılığı verilir. İkincisi, geçmiş bir örnek olarak Firavun ve çevresidir; kendilerine gelen değerli bir elçiye karşı takındıkları tutum, ardından gelen sonuçla birlikte anlatılır. Geride bıraktıkları bahçeler, çeşmeler ve içinde zevkle yaşadıkları nimetler sayılırken, gökle yerin onlar için ağlamadığı söylenerek anlatıya keskin bir kapanış verilir.

Surenin ikinci yarısı bütünüyle karşılaştırma üzerine kuruludur. Bir yanda zakkum ağacı, eriyen maden gibi kaynayan içecek ve dostun dosta faydasının kalmadığı bir gün; öte yanda güvenli bir yerde, bahçeler ve pınarlar arasında ağırlananların tasviri yer alır. Bu iki tablo neredeyse simetrik biçimde art arda dizilir ve surenin konu dağılımında cehennem ile cennet başlıklarının eşit ağırlıkta çıkması bu yapıdan kaynaklanır. Ayetler kısa, ritmi belirgin ve büyük ölçüde görüntüye dayalıdır; hukuk pasajı ya da ayrıntılı düzenleme içermez. Kapanışta Kur'an'ın anlaşılması için dilde kolaylaştırıldığı belirtilir ve beklemeye dair bir cümleyle metin sona erer.