Diyanet İşlerien ayrışan
O gece, tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir
Elmalılı Hamdi Yazır
O gece, tanyeri ağarıncaya kadar süren bir selâmettir.
Yaşar Nuri Öztürken ayrışan
Bir esenlik ve huzur vardır; sürüp gider o, tan yeri ağarıncaya kadar!
Süleyman Ateş
Esenliktir o, ta tan yeri ağarıncaya kadar!
TEFSİR · El-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Tefsir Merkezi)
Bu mübarek gece, başlangıcından fecrin doğuşuyla gelen sonuna kadar bütünüyle hayırlıdır.
TEFSİR · Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân (Abdurrahman es-Sa'dî)
1- Şüphesiz Biz o (Kur'ân’ı) Kadir gecesinde indirdik. 2- Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bilebilirsin ki? 3- Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. 4- O gece melekler ve Ruh/Cebrail, Rablerinin izni ile her bir iş için inerler. 5- O gece, fecir doğuncaya kadar bir esenliktir.
(Mekke’de inmiştir. 5 âyettir)
Rahmân ve Rahîm Allah’ın adı ile.
1. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’in faziletini ve kıymetinin yüceliğini açıklayarak şöyle buyurmaktadır:“Şüphesiz Biz o (Kur'ân’ı) Kadir gecesinde indirdik.” Bir başka ayette de şöyle buyrulmaktadır: “Şüphesiz biz onu mübarek bir gecede indirdik.”(ed-Duhan, 44/3) Çünkü Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’i Ramazan ayında, Kadir gecesinde indirmeye başlamıştır. Yüce Allah, bu gecede kullara, kulların şükretme imkânını bulmaktan âciz oldukları pek geniş bir rahmetini ihsan etmiştir. Bu geceye Kadir gecesi denilmesinin sebebi, kadrinin ve kıymetinin büyüklüğü, Allah nezdindeki faziletinin yüksekliğidir. Ayrıca Allah, bu gecede yıl boyunca gerçekleşecek olan ecelleri, rızıkları ve diğer ilahi takdirleri belirler.
2. Daha sonra Yüce Allah bu gecenin şanını, büyüklüğünü ve kadrinin yüceliğini belirterek:“Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bilebilirsin ki?” buyurmaktadır. Yani onun şanı pek yücedir. O oldukça önemi büyük bir gecedir.
3. “Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır.” Fazileti itibari ile bin aya denktir. Bu gecede yapılan bir amel, böyle bir gecenin bulunmadığı bin aydaki amelden daha üstündür, hayırlıdır. Bu ise akılları hayrete ve dehşete düşüren işlerden birisidir. Çünkü Yüce Allah, güç ve takati çok cılız olan bu ümmete böyle bir gece ile lütufta bulunmuştur. Bu gecede gerçekleşecek bir amel, bin aylık bir gecedeki amele denk hatta daha üstün ve değerlidir. Bu ise yaklaşık seksen küsûr gibi oldukça uzun ömür yaşayan bir insan ömrüne denktir.
4. “O gece melekler ve Ruh/Cebrail, Rablerinin izni ile her bir iş için inerler.” Bu gece melekler çokça iner.
5. “O gece, fecir doğuncaya kadar bir esenliktir” her türlü âfetten ve kötülükten uzaktır. Bu da onun hayrının çokluğundan kaynaklanmaktadır. Yani bu gecenin başlangıcı olan güneşin batışından itibaren son vakti olan fecre kadar bu böyle sürer. Bu gecenin fazileti, bu gecenin Ramazan ayında ve bu ayın da son on gününde, özellikle de tek gecelerde olduğu ve Kıyamet gününe kadar da her yıl bu gecenin baki kalacağına dair pek çok hadis-i şerif vârid olmuştur. Bundan dolayı Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Ramazan ayının son on gününde Kadir gecesine denk düşer ümidi ile itikâfa çekilir ve çokça ibadette bulunurdu. Kadir Sûresi’nin tefsiri burada sona ermektedir.
***
TEFSİR · Kur'an Yolu Tefsiri (Diyanet İşleri)
Burada Kadir gecesinin bin aydan hayırlı oluşunun başka bazı sebepleri açıklanmaktadır. Bu gece Allah Teâlâ’nın vereceği görevleri üstlenmek üzere melekler ve ruh yeryüzüne inerler. Müfessirlerin çoğunluğuna göre 4. âyetteki “ruh”tan maksat Cebrâil’dir (krş. Şuarâ 26/193-194). Cebrâil meleklerden biri olmakla birlikte makamının yüksekliğini ve şanının yüceliğini göstermek üzere ayrıca zikredilmiştir. Ruha “meleklerin ileri gelenleri, meleklerin dışında Allah’ın görünmez ordularından bir ordu, rahmet” vb. mânalar verenler de vardır (Râzî, XXXII, 34; Şevkânî, V, 555). 5. âyette bu gecenin esenlik ve mutluluk gecesi olduğu ifade edilmiştir. Zira melekler gecenin başından itibaren şafak sökünceye kadar gruplar halinde inerek müminlere selâm verirler. Bu durum gecenin karanlığı çekilinceye kadar devam eder. Kadir gecesinde Allah Teâlâ rahmân ismiyle tecelli etmekte, –Duhân sûresinin 4-6. âyetlerinden de anlaşıldığı üzere– bu tecelli en az bir yıl boyunca genel esenliğin devamını sağlamakta, düzeni ve dengeyi korumaktadır. Bu sebeple ramazanın son on gününe girildiğinde Hz. Peygamber dünyevî işlerden uzaklaşıp mescidde itikâfa çekilir, vaktini daha çok ibadet ve tefekkürle geçirirdi (Buhârî, “İ‘tikâf”, 1; Müslim, “İ‘tikâf”, 1-5). Dolayısıyla müminler de Kadir gecesini ibadetle ve dualarla ihya etmelidirler. Hz. Âişe bu gecenin nasıl ihya edileceğini Hz. Peygamber’e sormuş, o da “Allahım! Sen affedicisin, affı seversin, beni affet! de” şeklinde cevap vermiştir (Tirmizî, “Da‘avât”, 84; İbn Mâce, “Duâ”, 5).
Kadir gecesi, “kandil geceleri” denilen ve zamanla İslâm kültür tarihinde kutlu olduğuna inanılıp çeşitli ibadetlerle ihya edilen, hatta merasimlerle kutlanan gecelerden biri ve en önemlisidir (geniş bilgi için bk. Halit Ünal, “Berat Gecesi”, DİA, V, 475-476; M. Sait Özervarlı-Mustafa Uzun, “Kadir Gecesi”, a.g.e., XXIV, 124-127; Nebi Bozkurt, “Kandil”, a.g.e., XXIV, 300-301).