Kök Analizi
قدد

kökünün Kur'an'daki kullanımı

Bu sayfa, bu kökten türeyen tüm kelimeleri, geçtiği ayetleri ve taşıdığı anlam yelpazesini bir arada gösterir — kökün Kur'an genelindeki kullanım haritası.

5 geçiş5 ayet5 Mekki · 0 Medeni2 anlam · 2 türevqdd
KÖK ANLAMI · kesme, yarma
  1. yırtmak, yırtılmakhakiki
    Bir giysiyi veya kumaşı kesercesine yırtıp ayırmak; yırtılmış hâle gelmek. Yusuf kıssasında gömleğin arkadan yırtılması bu kökle anlatılır.
    Kur'an'daki kullanım: “yırtılmış”
  2. çeşitli, türlümecazi
    Bir bütünün parçalara ayrılması fikrinden hareketle farklı, türlü, çeşitli; 72:11'de cinlerin tutumlarının çeşitliliğini ifade eder.
    Kur'an'daki kullanım: “çeşitli”
Sözlükte geçen diğer anlamlar (2) — Kur'an'da kullanılmıyor
  1. kesmek, parçalamakhakiki
    Bir şeyi uzunlamasına keserek veya yararak parçalara ayırmak, bölmek; kökün temel fiziksel ayırma anlamı.
    Lane's Lexicon: “bir şeyi 'parçalara ayırmak', 'kesmek' veya 'bölmek' anlamlarında kullanılır”
  2. takdir etmek, ölçmekmecazi
    Bir şeyin ölçüsünü veya miktarını belirlemek, takdir etmek; kader ve belirlenmiş ölçü gibi soyut anlamlara uzanır.
    Lane's Lexicon: “Bu kök, aynı zamanda bir şeyin 'takdir edilmesi' veya 'ölçülmesi' gibi anlamlara da gelebilir”
Sözlük tanımı (Lane's Lexicon)
ق د د kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle bir şeyi 'parçalara ayırmak', 'kesmek' veya 'bölmek' anlamlarında kullanılır. Örneğin, bir şeyin uzunlamasına kesilmesi veya bir bütünün parçalara ayrılması durumlarını ifade eder. Bu kök, aynı zamanda bir şeyin 'takdir edilmesi' veya 'ölçülmesi' gibi anlamlara da gelebilir, ancak Kur'an bağlamında daha çok fiziksel bir ayırma veya bölme eylemini çağrıştırır. Bu kökten türeyen kelimeler, bazen bir şeyin 'kaderi' veya 'belirlenmiş ölçüsü' gibi soyut kavramları da ifade edebilir.
Anlam dağılımı
Aynı kök Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır — bir anlama tıkla, liste o anlamın örnek ayetlerine filtrelensin. Sayılar örnek ayet sayısıdır, anlamın tüm geçişleri değildir.
Kök → anlamları → örnek ayetler. Bir ayet düğümüne tıklayınca o ayete gidersiniz.
köktürev (lemma)ayet — tıkla, git
Geçtiği ayetler
5 / 5 ayet
12:25
وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٖ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ
وَقَدَّتْ — ve kadın yırttı
İkisi de kapıya koştu, kadın arkadan Yusuf'un gömleğini yırttı; kapının önünde kocasına rastladılar. Kadın kocasına "Ailene fenalık etmek isteyen bir kimsenin cezası ya hapis ya da can yakıcı bir azab olmalıdır" dedi
Yûsuf Suresi · Mekki
12:26
قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٖ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ
قُدَّ — yırtılmış
(Yusuf): "O benden murad almak istedi!" dedi. Kadının ailesinden bir şahid de şöyle şahidlik etti: "Eğer Yusuf'un gömleği önden yırtılmışsa kadın doğrudur, o yalancılardandır."
Yûsuf Suresi · Mekki
12:27
وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ
قُدَّ — yırtılmış
Ve eğer onun gömleği arkadan yırtılmışsa kadın yalancıdır, o doğrulardandır!
Yûsuf Suresi · Mekki
12:28
فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ
قُدَّ — yırtıldığını
(Kadının kocası, Yusuf'un) gömleğinin arkadan yırtılmış olduğunu görünce (kadına): "Bu, sizin düzeninizdendir, dedi, gerçekten sizin düzeniniz büyüktür!"
Yûsuf Suresi · Mekki
72:11
وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّـٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدٗا
قِدَدًا — çeşitli
Doğrusu aramızda iyiler de vardır, bundan aşağı bulunanlar da vardır. Biz, türlü türlü yolda olan topluluklardık
Cin Suresi · Mekki