Ey insanlar! Sizi, bir hikmeti olmaksızın, sevap ve cezanın olmadığı hayvanlar gibi boş yere yarattığımızı, hesap ve ceza için kıyamet günü bize döndürülmeyeceğinizi mi sandınız?
115- “Yoksa sizi boşuna yarattığımızı ve bize döndürülmeyeceğinizi mi zannettiniz?” 116- Gerçek hükümran olan Allah ne yücedir! O’ndan başka (hak) ilah yoktur. O, şerefli Arş’ın Rabbidir.
115. Ey insanlar “sizi boşuna yarattığımızı” gereksiz yere ve hiçbir maksat gözetmeksizin, yiyesiniz, içesiniz, gülüp eğlenesiniz, dünya lezzetlerinden faydalanasınız diye var ettiğimizi ve sizleri kendi halinize bırakacağımızı, hiçbir emir ve yasak buyurmayacağımızı, size mükâfat ve ceza vermeyeceğimizi, bunun için de “bize döndürülmeyeceğinizi mi zannettiniz?” Bu hiç hatırınıza gelmiyor. 116. “Gerçek hükümran olan Allah ne yücedir!” O, hikmetinin tenkit edilmesi anlamına gelen böyle batıl bir zandan yücedir, büyüktür, uzaktır. O, bütün yaratılmışların hak meliki/gerçek hükümranıdır. Sözleri haktır, vaadi de tehdidi de haktır. İlah ve yegane ma’buddur. Çünkü O, sonsuz kemale sahiptir. Hem “şerefli Arş’ın Rabbidir.” Arş’ın dışındakilerin Rabbi olması ise öncelikle söz konusudur. Bu vasıfları O’nun sizi boşuna yaratmış olmasına imkan vermez.
TEFSİR · Kur'an Yolu Tefsiri (Diyanet İşleri)
İnsanlığa hitap eden bu âyet, insanın sorumlu bir varlık olarak yaratılışının en veciz ifadesi olup, bu sorumluluğu onun aynı zamanda yüksek değerini de ifade eder. Çünkü diğer bütün canlılar yok olup giderken, yalnız insanoğlu ebedî yaşama imkânına sahip olacak, âyette işaret edildiği gibi bu da âhirette gerçekleşecektir.
Ey insanlar! Sizi, bir hikmeti olmaksızın, sevap ve cezanın olmadığı hayvanlar gibi boş yere yarattığımızı, hesap ve ceza için kıyamet günü bize döndürülmeyeceğinizi mi sandınız?