Bu sayfa, bu kökten türeyen tüm kelimeleri, geçtiği ayetleri ve taşıdığı anlam yelpazesini bir arada gösterir — kökün Kur'an genelindeki kullanım haritası.
4 geçiş4 ayet4 Mekki · 0 Medeni2 türev/anlamHmA
KÖK ANLAMI
Bu kök, kuyuyu siyah, kötü kokulu çamurdan temizlemek veya suyun bu çamurla karışıp bulanıklaşması anlamlarına gelir. Ayrıca birine karşı öfkelenmek manasında da kullanılır.
Sözlük tanımı (Lane's Lexicon)
1. حَمَأَ البِئْرَ (el-bi're hame'e) fiili, (es-Sıhâh sözlüğüne göre ve el-Kâmûs sözlüğüne göre) muzari fiili حَمَاَ (yahme'u) ve mastarı حَمْءٌ (ham'un) olarak gelir. Bu fiil, 'kuyuyu siyah, kötü kokulu çamurundan temizledi' anlamına gelir. (es-Sıhâh sözlüğüne göre ve el-Kâmûs sözlüğüne göre). Tâcu'l-Arûs'a göre (en kapsamlı kaynak), bu anlam البئر (el-bi'r) kelimesine atfedilirken, aşağıda حمأ (hame'e) fiiline atfedilen anlam ise حمأ (hame'e) fiiline verilmiştir. Ancak As (dilbilimci) der ki, bu kullanımın yetkili kaynaklarda bulunmadığını belirtir. (Tâcu'l-Arûs'a göre). 2. حَمِئَ (hami'e) fiili, muzari fiili حَمَاَ (yahme'u) ve mastarları حَمْءٌ (ham'un) ve حَمَأٌ (hame'un) olarak gelir. Bu fiil, 'su, siyah, kötü kokulu çamurla karıştı ve bu yüzden bulanıklaştı' (el-Kâmûs sözlüğüne göre ve Tâcu'l-Arûs'a göre) ve 'kokusu değişti' (Tâcu'l-Arûs'a göre) anlamına gelir. Ayrıca, حَمِئَتِ البِئْرُ (hamieti'l-bi'ru) ifadesi, mastarı حَمَأٌ (hame'un) ile 'kuyuda bol miktarda siyah [kötü kokulu] çamur vardı' anlamına gelir. (es-Sıhâh sözlüğüne göre ve el-Misbâhu'l-Münîr sözlüğüne göre). Benzer bir durum bir pınar için de söylenir. (Tâcu'l-Arûs'a göre). 3. حَمِئَ عَلَيْهِ (hami'e aleyhi) ifadesi, 'ona kızdı' anlamına gelir. (El-Umevî'ye göre, es-Sıhâh sözlüğüne göre ve el-Kâmûs sözlüğüne göre). Aynı anlamda حَمِىَ (hamiye) fiili de kullanılır. (El-Lihyânî'ye göre ve Tâcu'l-Arûs'a göre).
Türev ve anlam dağılımı
Aynı kökün farklı kalıpları farklı anlamlar taşır — bir türeve tıkla, liste yalnız o kullanıma filtrelensin.