Kök Analizi
كدر

kökünün Kur'an'daki kullanımı

Bu sayfa, bu kökten türeyen tüm kelimeleri, geçtiği ayetleri ve taşıdığı anlam yelpazesini bir arada gösterir — kökün Kur'an genelindeki kullanım haritası.

1 geçiş1 ayet1 Mekki · 0 Medeni1 türev/anlamkdr
KÖK ANLAMI
Bu kök, suyun bulanık, çamurlu veya berrak olmaması durumunu ifade eder. Aynı zamanda hayatın sıkıntılı, huzursuz veya karışık hale gelmesini de anlatır.
Sözlük tanımı (Lane's Lexicon)
1. كَدِرَ (kedira) muzari fiili كَدَرَ (kedara) ile; ve كَدُرَ (kedura) muzari fiili كَدُرَ (kedura) ile; (Sihâh'a göre, A'ya göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre, vb.); ve كَدَرَ (kedara); (Sağani'ye göre, Kámoos'a göre); ancak Tâcu'l-Arûs'ta bu sonuncunun sadece suyu 'dökmek' anlamında caiz olduğu söylenir; (Tâcu'l-Arûs'a göre); mastarı كَدَرٌ (kederun), (Sihâh'a göre, A'ya göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre) birincinin (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre) veya ikincinin (Tâcu'l-Arûs'a göre), ve كُدُورَةٌ (kudûratun), (Sihâh'a göre, A'ya göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre) ikincinin (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre), ve كَدَارَةٌ (kedâratun), (Kámoos'a göre) yine ikincinin (Tâcu'l-Arûs'a göre), ve كُدُورٌ (kudûrun), ve كُدْرَةٌ (kudratun), (Kámoos'a göre) veya sonuncusu basit bir isimdir; (Tâcu'l-Arûs'a göre); ve اِكْدَارٌ (ikdârun); (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre); ve اِكْدِرَارٌ (ikdirârun) mastarı ile اِكْدَرَّ (ikderra); (Kámoos'a göre); ve اِكْدَوْدَرَ (ikdevdera); (Beydâvî, 81:2); (Su, Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre, vb.) bulanık, koyu veya çamurlu oldu; صَفَا (safâ) fiilinin zıddıdır; (Sihâh'a göre, A'ya göre, Kámoos'a göre); berrak olmaktan çıktı: (Mısbâh'a göre); veya كُدْرَةٌ (kudratun) özellikle renkle ilgilidir, (Kámoos'a göre) (Tâcu'l-Arûs'a göre); ve كُدُورَةٌ (kudûratun) suyla (Kámoos'a göre) ve hayatla, العَيْش (el-ayş) ile ilgilidir; Kámoos'ta العَيْن (el-ayn) olarak geçer, ancak bu bir hatadır; (Tâcu'l-Arûs'a göre); ve كَدَرٌ (kederun) bunların hepsiyle ilgilidir. (Kámoos'a göre). -b2- كَدِرَ (kedira), muzari fiili كَدَرَ (kedara), (Lihyânî'ye göre, Mısbâh'a göre), mastarı كَدَرٌ (kederun) (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre) [ve كُدْرَةٌ (kudratun), (yukarıya bakınız,)] (Bir adamın ten rengi, Lihyânî'ye göre) ve (bir at vb., Mısbâh'a göre) كُدْرَةٌ (kudratun) denilen renkte oldu veya o renge büründü [yani koyu, donuk veya siyaha ve toz rengine çalan]. (Lihyânî'ye göre, Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre). -b3- كَدِرَ عَيْشُ فُلَانٍ (kedira ayşu fulânin), (Sihâh'a göre, A'ya göre), [mastarı كَدَرٌ (kederun) ve كُدُورَةٌ (kudûratun); (yukarıya bakınız;)] ve اِكْدَارَ عَيْشُهُ (ikdâra ayşuhu), (A'ya göre), (mecazî olarak:) [Filanın hayatı sıkıntılı, huzursuz veya sıkıntılarla dolu oldu:] ve مَعِيشَتُهُ (ma'îşetuhu) [aynı anlama gelir; veya geçim kaynakları sıkıntılı hale geldi]. (Sihâh'a göre). -b4- خُذْ مَا صَفَا وَدَعْ مَا كَدِرَ (huz mâ safâ ve da' mâ kedira), ve كَدُرَ (kedura), ve كَدَرَ (kedara), (mecazî olarak:) [Sıkıntısız olanı al, sıkıntılı olanı bırak.] (İbnü'l-A'râbî'ye göre, Tâcu'l-Arûs'a göre, Mısbâh'a göre). -b5- كَدِرَ عَلَىَّ فُؤَادُهُ (kedira aleyye fuâduhu) (mecazî olarak:) [Kalbi veya zihni bana karşı hoşnutsuzlukla huzursuz oldu]. (A'ya göre, Tâcu'l-Arûs'a göre). -b6- [Ve benzer şekilde şöyle dersiniz] مَذْهَبُهُ فى ٱلْمَسْأَلَةِ (mezhebu hu fi'l-mes'eleti) [(mecazî olarak:) Mesele hakkındaki görüşü karıştı veya karmaşık hale geldi]. (Muğrib'e göre). -A2- كَدَرَ (kedara), (Kámoos'a göre), muzari fiili كَدُرَ (kedura), mastarı كَدْرٌ (kedrun), (Tâcu'l-Arûs'a göre), Suyu döktü veya boşalttı. (Kámoos'a göre, Tâcu'l-Arûs'a göre). Tâcu'l-Arûs'ta bu fiil formunun tek anlamı olduğu söylenir. (Tâcu'l-Arûs'a göre). [Ancak yukarıya bakınız.]
Türev ve anlam dağılımı
Aynı kökün farklı kalıpları farklı anlamlar taşır — bir türeve tıkla, liste yalnız o kullanıma filtrelensin.
Geçtiği ayetler
1 / 1 ayet
81:2
وَإِذَا ٱلنُّجُومُ ٱنكَدَرَتۡ
ٱنكَدَرَتْ — kararıp döküldüğü
Yıldızlar düşüp, söndüğü zaman
Takwir Suresi · Mekki