Kök Analizi
حظر

kökünün Kur'an'daki kullanımı

Bu sayfa, bu kökten türeyen tüm kelimeleri, geçtiği ayetleri ve taşıdığı anlam yelpazesini bir arada gösterir — kökün Kur'an genelindeki kullanım haritası.

2 geçiş2 ayet2 Mekki · 0 Medeni2 türev/anlamHzhr
KÖK ANLAMI
حظر (Hzhr) kökü, bir şeyi yasaklamak, engellemek veya kısıtlamak anlamlarına gelir. Ayrıca, bir şeyi kendine ayırmak veya hayvanları bir yere kapatmak için de kullanılır.
Sözlük tanımı (Lane's Lexicon)
1. حَظَرَهُ (hazara-hu), حَظْر (hazr), حَظْرَة (hazra) ve حَظَرَ عَلَيْهِ (hazara 'aleyhi) fiilleri, muzari fiili حَظُرَ (hazura) olup, mastarları حَظْرٌ (hazr) (Sihâh'a göre, Esâsu'l-Belâga'ya göre, Misbâh'a göre) ve حِظَارٌ (hizâr) (Tâcu'l-Arûs'a göre) şeklindedir. Bu fiiller, bir şeyi yasaklamak, men etmek veya engellemek anlamına gelir (Sihâh'a göre, Esâsu'l-Belâga'ya göre, Misbâh'a göre, Kámoos'a göre). Araplar, "لَا حِظَارَ عَلَى الأَسْمَآءِ" (Lâ hizâra 'ale'l-esmâi) derler ki bu, isimler üzerinde bir yasaklama yoktur, yani hiç kimsenin dilediği gibi adlandırılmasına veya kendini adlandırmasına engel olunamaz demektir (Tâcu'l-Arûs'a göre). -b2. حَظَرَ الشَّىْءَ عَلَيْهِ (hazara'ş-şey'e 'aleyhi) ifadesi, araya giren bir şeyin, o şeyi kişiden alıkoyması, engellemesi anlamına gelir (El-Lihyânî'ye göre). Ve حُظِرَ عَلَيْهِ كَذَا (huzira 'aleyhi kezâ) ifadesi, araya giren bir şey nedeniyle falanca şeyin ondan alıkonulması anlamına gelir (Esâsu'l-Belâga'ya göre). -b3. حَظَرَهُ (hazara-hu) fiili (Misbâh'a göre, Kámoos'a göre), mastarı حَظْرٌ (hazr) (Muğrib'e göre) olmak üzere, bir şeyi kendine almak veya sahiplenmek anlamına da gelir (Muğrib'e göre, Misbâh'a göre, Kámoos'a göre, Tâcu'l-Arûs'a göre); sanki onu başkalarından alıkoymuş gibi (Tâcu'l-Arûs'a göre). -b4. حَظَرَ (hazara) fiili (Kámoos'a göre), muzari fiili حَظُرَ (hazura) olup, mastarı حَظْرٌ (hazr) (Tâcu'l-Arûs'a göre) olmak üzere, hayvanları حَظِيرَة (hazîra) denilen ağıla kapatmak anlamına gelir (Kámoos'a göre). Ve حَظَرَ عَلَى نَعَمِهِ (hazara 'alâ na'amihi) ifadesi, hayvanlarını حَظَار (hazâr) denilen yere kapattı anlamına gelir (Ezherî'ye göre). -b5. حَظَرَ (hazara) fiili (Kámoos'a göre), [muzari fiili muhtemelen yukarıdaki gibidir,] mastarı حَظْرٌ (hazr) (Tâcu'l-Arûs'a göre) olmak üzere; (Esâsu'l-Belâga'ya göre, Misbâh'a göre, Kámoos'a göre) bir حَظِيرَة (hazîra) (ağıl) yapmak anlamına gelir (Esâsu'l-Belâga'ya göre, Misbâh'a göre, Kámoos'a göre). Veya ilki (Muğrib'e göre), ya da mastarı إِحْظَارٌ (ihzâr) (Tâcu'l-Arûs'a göre) olmak üzere, başkası için bir حَظِيرَة (hazîra) yaptı anlamına gelir. Ve kendisi için bir حَظِيرَة (hazîra) yaptı (Muğrib'e göre, Tâcu'l-Arûs'a göre).
Türev ve anlam dağılımı
Aynı kökün farklı kalıpları farklı anlamlar taşır — bir türeve tıkla, liste yalnız o kullanıma filtrelensin.
Geçtiği ayetler
2 / 2 ayet
17:20
كُلّٗا نُّمِدُّ هَـٰٓؤُلَآءِ وَهَـٰٓؤُلَآءِ مِنۡ عَطَآءِ رَبِّكَۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحۡظُورًا
مَحْظُورًا — kısıtlanmış
Onların ve bunların her birine Rabbinin nimetinden ulaştırırız. Esasen Rabbinin nimeti kimseye yasak kılınmış değildir
Isra Suresi · Mekki
54:31
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ صَيۡحَةٗ وَٰحِدَةٗ فَكَانُواْ كَهَشِيمِ ٱلۡمُحۡتَظِرِ
ٱلْمُحْتَظِرِ — ağıldaki
Nitekim üzerlerine bir çığlık gönderdik de, ağılcıların kullandığı kurumuş ot gibi oldular
Qamar Suresi · Mekki