Kök Analizi
جهز

kökünün Kur'an'daki kullanımı

Bu sayfa, bu kökten türeyen tüm kelimeleri, geçtiği ayetleri ve taşıdığı anlam yelpazesini bir arada gösterir — kökün Kur'an genelindeki kullanım haritası.

4 geçiş2 ayet2 Mekki · 0 Medeni2 türev/anlamjhz
KÖK ANLAMI
جهَازٌ kelimesi, bir gelinin, yolcunun veya cenazenin ihtiyaç duyduğu eşyaları, teçhizatı ifade eder. Ayrıca, deve üzerindeki binek takımlarını ve kadının avret yerini de tanımlar.
Sözlük tanımı (Lane's Lexicon)
جَهَازٌ (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre ve diğer kaynaklara göre) ve جِهَازٌ (Sihâh'a göre, Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre), Kur'an'ın Yusuf Suresi 59 ve 70. ayetlerinde yedi kıraat imamına göre جَهَازٌ şeklindedir (Ezherî'ye göre, Mısbâh'a göre). جِهَازٌ ise nadirdir (Mısbâh'a göre) veya yanlıştır (Ezherî'ye göre, Tâcu'l-Arûs'a göre) ya da Basra halkının hatalı telaffuzudur (Leys'e göre, Tâcu'l-Arûs'a göre). Bir gelinin [yani çeyizinin], bir yolcunun ve bir cenazenin ihtiyaçları, teçhizatları, eşyaları, mobilyaları, donanımları veya aletleridir (Mısbâh'a göre, Kámoos'a göre). Bir yolcu için erzak ve diğer ihtiyaçlardır (Harîrî, sayfa 104). Azlık çoğulu أَجْهِزَةٌ ve çoğulun çoğulu أَجْهِزَاتٌ'tur (Sihâh'a göre, Kámoos'a göre). -b2- Bazılarına göre, ev eşyaları veya mobilyaları ve mutfak eşyalarıdır. Ali İbn-i İsa'ya göre, ülkeden ülkeye taşınan mükemmel mallardır; bu nedenle gelinin جَهَازٌ'ı da böyledir (Harîrî, sayfa 104). Veya ticaret malı olarak taşınan mükemmel mallardır (Muğrib'e göre). -b3- Ayrıca, birincisi (جَهَازٌ), binmek için kullanılan bir devenin üzerindeki [eyer ve aksesuarlarından oluşan] şeydir (Kámoos'a göre). Bir atasözünde şöyle denir: جَهَازِهِ ضَرَبَ فِى, (Asmaî'ye göre, Sihâh'a göre, Kámoos'a göre) 'ce' harfi üstünlü (fetha) ile, yani 'korktu ve kaçtı veya rastgele gitti ve geri dönmedi' demektir (Kámoos'a göre). Veya 'gidip geri dönmeyen bir şey için söylenir' (Asmaî'ye göre, Sihâh'a göre). Aslen, sırtından eyeri ve donanımı bacaklarının arasına düşen bir deveyle ilgilidir; bunun sonucunda deve korkar ve rastgele kaçar veya koşar, böylece araziye doğru gider (Asmaî'ye göre, Sihâh'a göre, Kámoos'a göre). ضَرَبَ 'gitti' (سار) anlamına gelir (Kámoos'ta سار yerine صار yazılmıştır); ve ifadenin anlamı 'donanımına takılarak gitti'dir (Kámoos'a göre). Tehzîb'de şöyle denir: Araplar, ضَرَبَ البَعِيرُ فِى جَهَازِهِ derler, yani 'deve korktu ve rastgele kaçtı, ayaklarıyla yeri döverek üzerindeki donanımı ve yükü düşürdü' demektir (Tâcu'l-Arûs'a göre). -A2- Ayrıca, birincisi (جَهَازٌ), kadının cinsel organıdır (Sihâh'a göre, Kámoos'a göre, Tâcu'l-Arûs'a göre).
Türev ve anlam dağılımı
Aynı kökün farklı kalıpları farklı anlamlar taşır — bir türeve tıkla, liste yalnız o kullanıma filtrelensin.
Geçtiği ayetler
2 / 2 ayet
12:59
وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ
جَهَّزَهُم — yüklettiبِجَهَازِهِمْ — onların yüklerini
Onların yüklerini hazırlatınca şöyle dedi: "Baba bir kardeşinizi bana getirin. Sizlere ölçüyü bol tuttuğumu ve benim misafir konuklayanların en iyisi olduğumu görmüyor musunuz
Yusuf Suresi · Mekki
12:70
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ
جَهَّزَهُم — hazırlatırkenبِجَهَازِهِمْ — onların yüklerini
Yusuf onların yüklerini yükletirken, bir su kabını kardeşinin yüküne koydurdu. Sonra bir münadi şöyle bağırdı: "Ey kervancılar, siz hırsızsınız
Yusuf Suresi · Mekki